سلامت روان در مدرسه

سلامت روان در مدرسه

اثربخشی برنامه یادگیری اجتماعی- هیجانی بر ‌پذیرش اجتماعی و ادراک شایستگی در نوجوانان مبتلا به اختلال یادگیری خاص

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه. ایران
10.22034/jmhs.2025.541234.1151
چکیده
هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامه یادگیری اجتماعی- هیجانی بر ‌پذیرش اجتماعی و ادراک شایستگی در نوجوانان مبتلا به اختلال یادگیری خاص بود. این پژوهش با روش نیمه آزمایشی با پیش آزمون - پس آزمون و با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانشآموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص مشغول به تحصیل در دوره دوم ابتدایی استان آذربایجان غربی در نیمسال اول سالتحصیلی 04-1403 بودند. تعداد افراد نمونه برای هر یک از گروههای آزمایش و گروه کنترل 18 نفر و در مجموع 36 نفر بود که بصورت در دسترس انتخاب و بصورت تصادفی ساده جایگزین شدند. جهت گردآوری دادهها در این پژوهش از پرسشنامههای پذیرش اجتماعی مارلو و کراون (1960) و ادراک شایستگی هارتر (1985) استفاده شد. در این پژوهش پروتکل جلسات یادگیری اجتماعی- هیجانی براساس کتاب آموزش مهارت‌های اجتماعی هیجانی صدری دمیرچی (۱۳۸۹) و توسط صدری دمیرچی و اسماعیلی قاضی ولوئی (1395) در 12 جلسه 1 ساعته اجرا شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان‌داد که برنامه یادگیری اجتماعی- هیجانی به میزان 0.31 واحد بر پذیرش اجتماعی تاثیر داشت. همچنین، برنامه یادگیری اجتماعی- هیجانی به میزان 0.17 واحد بر ادراک شایستگی تاثیر داشت. یافته‌ها نشان داد که برنامه یادگیری اجتماعی-هیجانی موجب بهبود پذیرش اجتماعی و ادراک شایستگی در نوجوانان مبتلا به اختلال یادگیری خاص شد. این نتایج بیانگر اثربخشی این مداخله در ارتقای مهارت‌های اجتماعی و خودادراکی این گروه از دانش‌آموزان است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The effectiveness of a social-emotional learning program on social acceptance and perceived competence in adolescents with specific learning disorders.

نویسنده English

Roya Yadegar
Master of Educational Psychology, Razi University of Kermanshah, Kermanshah, Iran
چکیده English

The aim of the present study was to investigate the effectiveness of a social-emotional learning program on social acceptance and perceived competence in adolescents with specific learning disabilities. This study was conducted using a quasi-experimental method with a pre-test-post-test design and a control group. The statistical population of this study was all students with specific learning disabilities studying in the second grade of elementary school in West Azerbaijan province in the first semester of the 2010-2011 academic year. The number of sample individuals for each of the experimental and control groups was 18, and a total of 36 people were selected through convenience and replaced by simple random sampling. To collect data in this study, Marlow and Crown's (1960) Social Acceptance Questionnaire and Harter's (1985) Perceived Competence Questionnaire were used. In this study, the protocol of social-emotional learning sessions was implemented in 12 one-hour sessions based on the book Social-Emotional Skills Training by Sadri Demirchi (2010) and Sadri Demirchi and Esmaili Ghazi Volvi (2016). The results of data analysis showed that the social-emotional learning program had an effect of 0.31 units on social acceptance. Also, the social-emotional learning program had an effect of 0.17 units on perceived competence. The findings showed that the social-emotional learning program improved social acceptance and perceived competence in adolescents with specific learning disorders. These results indicate the effectiveness of this intervention in improving social skills and self-perception in this group of students.

کلیدواژه‌ها English

Social-emotional learning
social acceptance
perceived competence
specific learning disorder
اعظمی، م.، صافی، م. و بهجتی‌اردکانی، ف. (1402). اثربخشی آموزش مهارت‌های مثبت‌اندیشی روی تنیدگی، انعطاف‌پذیری شناختی و استحکام روانی مادران دارای فرزند با اختلالات یادگیری. نشریه ناتوانی‌های یادگیری، 12 (3)، 37-22.
توکلی ثمرین، م.، خادمی، ح. و عالی، آ. (1401). اثربخشی آموزش مهارت های اجتماعی مبتنی بر رویکرد هنری دیسیپلین محور بر بهبود شایستگی هیجانی-اجتماعی و سازگاری اجتماعی کودکان دوره ابتدایی. کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.
جمشیدی، م.، و بخشش، م. (۱۴۰۲). تأثیر آموزش فلسفه بر پذیرش اجتماعی، هوش اجتماعی و تعامل اجتماعی دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان همدان، مرکز پیام نور همدان.
خانلو، ن.، داساری، م. و رحمانی، م. (1402). بررسی اثربخشی آموزش مهارت های اجتماعی بر بهبود مشکلات رفتاری دانش آموزان با اختلال یادگیری. نشریه پیشرفت های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 6 (11)، 17-1.
دهقانی زاده، ع. و کرمعلیان، ح. (1402). اثربخشی آموزش اکتشافی مفاهیم و مضامین کتاب های علوم اجتماعی بر مهارت های اجتماعی، سازگاری اجتماعی و پذیرش اجتماعی دانش آموزان دوره اول متوسطه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان اصفهان، مرکز پیام نور نطنز.
رضاپور، ح.، بهرامی پور اصفهانی، م. و ترکان، ه. (1402). مقایسه اثربخشی درمان‌ های فعال‌ سازی رفتاری و آرام ‌سازی حالت بر باورهای هسته‌ ای ضد اجتماعی و حل مسئله اجتماعی نوجوانان پسر با اضطراب اجتماعی بالا. نشریه علمی (وزارت علوم)، 13 (50)، 99-72.
رنجبر، ج.، باقریان، ش. و رنجبر، م. (1401) در بررسی اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی مغز بر حافظه کاری دانش آموزان با اختلال یادگیری ریاضی. فصلنامه پژوهش در روان درمانی کودک و نوجوان، دوره 1 شماره 1، 45-53
ساعی، ع. (1381). تحلیل آماری در علوم اجتماعی، تهران: انتشارات کیان مهر.
صدری دمیرچی، ا. و اسماعیلی قاضی ولوئی، ف. (1395). اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی-هیجانی بر تنظیم شناختی هیجان و مهارت‌های اجتماعی کودکان دارای اختلال یادگیری خاص. ناتوانی‌های یادگیری. ۵ (۴)، ۵۹-۸۶.
فلاح، م.، غضنفری، ا.، چرامی، م. و احمدی، ر. (1402). بررسی نقش میانجی ادراک شایستگی در ارتباط بین ادراک حمایت معلم با بی‌انگیزگی تحصیلی دانش‌آموزان. نشریه علمی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 10 (4)، 92-77.
ماشینچی، ع. (1401). بررسی نقش سرمایه فرهنگی و خودکارآمدی تحصیلی در پذیرش اجتماعی دانش‌آموزان دبیرستانی. نشریه جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، 8 (2)، 351-344.
نعمتی، ش.، بدری‌گرگری، ر. و ارشد طالش مکاییل، م. (1403). برنامه پاسخ به مداخله از نوع سوم یادگیری اجتماعی - هیجانی بر مشکلات رفتاری، ناگویی خلقی، پیوند مدرسه و تنظیم هیجانی: رویکردی سنتز پژوهانه. نشریه روانشناسی افراد استثنایی، 14 (53)، 261-229.